ျမန္မာစကားပံုကို အဂၤလိပ္လို တုိက္႐ိုက္ ဘာသာျပန္လုိ႔မရေပမဲ့ သေဘာခ်င္းတူညီဆီေလ်ာ္တဲ့ အဂၤလိပ္စကားပံုေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ – လသာတုန္းဗုိင္းငင္၊ မိုးရြာတုန္းေရခံ ဆိုတာေတြနဲ႔ တူညီတဲ့ Make Hay While The Sun Shine ဆုိတာမ်ိဳး (တိုင္းရင္းသားစကားပံုတခုမွာ ပိုၿပီး နီးစပ္တဲ့ “ေနပူတုန္းစပါးလွန္း” ဆုိတာရွိပါတယ္)၊ လူမိုက္ႏွင့္ေငြ အတူမေန ဆုိတာနဲ႔ တူတဲ့ A fool and his money are soon parted ဆုိတာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။ နည္းေတာ့ နည္းပါတယ္။ အခ်ိန္ႏွင့္ဒီေရသည္ လူကိုမေစာင့္ ဆုိတာကေတာ Time and Tide Wait For No Man ကိုပဲ တုိက္႐ိုက္ဘာသာျပန္ၿပီး သံုးေနၾကသလား မသိပါဘူး။
ျဖစ္ႏိုင္သမွ် ႀကိဳးစားၿပီး ရွာေပးဖုိ႔ အၾကံျပဳပါတယ္။ ပိုၿပီး ျပည့္စံုတာေပါ့။
money doesn’t grow on tree,ပေဒသာပင္ေျမမွာမေပါက္,Not withstanding a ruler may be good ,his dependent ruin him,မင္းပင္ေကာင္းလ်ွက္မင္းေမ်ွာင္ဖ်က္,happy go lucky,ေပ်င္ေပ်င္ေနေသခဲ,every bird is as beautiful as the vulture,လင္းတေလာက္ငွက္တိုင္းလွသည္,the king’s puhso is pure silk,ရွင္ဘုရင္ပုဆိုးပိုးခ်ည္း pie in the sky,ေလထဲ၌တိုက္အိမ္ေဆာက္ Do not rescue the two- legged nor salve the boat of an official when is come floating down stream ေျခနွစ္ေခ်ာင္းမကယ္နွင့္မင္းေလေမ်ွာလည္းမဆယ္နွင့္ Should acid fruit and salt be kept together,acid fruit will become salt,ခ်ည္သီးနွင့္ဆားအတူထားခ်ည္သီးဆားျဖစ္လတံၱ ,If someone deceit you once,shame on him if twice shame on you, Do as i say not as i do,Birds once snared fear all bushes,ခဲမွန္ဘူးေသာစာသူငယ္
No one is wise at all time မမွားေသာေရွေနမေသေသာေဆးသမားNo pain,no gain,အနာခံမွအသာစံရ ,A rolling stone gathers no moss လည္လြန္းေဘီးေခ်းသင့္Rome was not built in a day တစ္ေန့တစ္လံပုဂံဘယ္ေရြ့ Every cloud has a silver lining အဆိုးနွင့္အေကာင္းအျမဲဒြန္တြဲသည္.Hoist with one’s own petard ,ကိုယ့္ရွဴးကိုယ္ပါတ္, Kill two birds with one stone,တစ္ခ်က္ခုတ္နွစ္ခ်က္ျပတ္ Pride goes before a fall မာနသည္က်ဆံုးခ်င္းအရင္
စကားပံုစုစုေပါင္း 457 ခုအားထည္႕သြင္းထားၿပီးၿဖစ္သည္။
“ေပ်ာ္ရာမွာမေနရ ၊ ေတာ္ရာမွာေနရ”
{အေျခေန၊အခ်ိန္အခါအရ ကိုယ္ေပ်ာ္တဲ႔ေနရာ(အမိျမန္မာျပည္)မွာမေနရဘူး ၊ အလုပ္အကိုင္ရိွတဲ႔ေနရာမွာ လိုက္ေနရတာေပါ႔}
မွတ္ခ်က္။ ။ဆီေလ်ာ္ေအာင္ေတာ႔ကိုယ္႔ဘာသာ ျပန္စီၾကေတာ႔ဗ်ာ …
ဟုတ္ကဲ႕ ကြ်န္ေတာ္စာစီၿပီး ထည္႕လိုက္ပါမယ္။ ေက်းဇူး ။
စကားပံုေလးေတြက စံုသေလာက္ပါပဲ။လိုေနတာတစ္ခုက အဂၤလိပ္လိုေလးပါ တြဲထည့္ေပးထားရင္ အခ်ိဳရွာသကာေတြ႔. ၊ေရငတ္တုန္းေရတြင္းထဲက် ဆိုသလို သိပ္ေကာင္းမွာပဲ။လိုခ်င္တဲ့အခ်ိန္ အလြယ္ရွာလို႔ရတာေပါ႔။ ၿဖစ္နိဳင္ရင္ကူညီေပးၾကပါ။
အကိုေရ .. ၿမန္မာစကားပံုေတြနဲ႕ ကိုက္ညီတဲ႕ English စကားပံုေတြမရွိသေလာက္ပါပဲ။ ၿပီးေတာ႕ စကားပံုဆိုတာ Dictionary လိုမ်ိဳးမဟုတ္တဲ႕အတြက္ ဘာသာၿပန္ဖို႕လြယ္လိမ္႕မွမဟုတ္ပါဘူး။
ျမန္မာစကားပံုကို အဂၤလိပ္လို တုိက္႐ိုက္ ဘာသာျပန္လုိ႔မရေပမဲ့ သေဘာခ်င္းတူညီဆီေလ်ာ္တဲ့ အဂၤလိပ္စကားပံုေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ – လသာတုန္းဗုိင္းငင္၊ မိုးရြာတုန္းေရခံ ဆိုတာေတြနဲ႔ တူညီတဲ့ Make Hay While The Sun Shine ဆုိတာမ်ိဳး (တိုင္းရင္းသားစကားပံုတခုမွာ ပိုၿပီး နီးစပ္တဲ့ “ေနပူတုန္းစပါးလွန္း” ဆုိတာရွိပါတယ္)၊ လူမိုက္ႏွင့္ေငြ အတူမေန ဆုိတာနဲ႔ တူတဲ့ A fool and his money are soon parted ဆုိတာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။ နည္းေတာ့ နည္းပါတယ္။ အခ်ိန္ႏွင့္ဒီေရသည္ လူကိုမေစာင့္ ဆုိတာကေတာ Time and Tide Wait For No Man ကိုပဲ တုိက္႐ိုက္ဘာသာျပန္ၿပီး သံုးေနၾကသလား မသိပါဘူး။
ျဖစ္ႏိုင္သမွ် ႀကိဳးစားၿပီး ရွာေပးဖုိ႔ အၾကံျပဳပါတယ္။ ပိုၿပီး ျပည့္စံုတာေပါ့။
money doesn’t grow on tree,ပေဒသာပင္ေျမမွာမေပါက္,Not withstanding a ruler may be good ,his dependent ruin him,မင္းပင္ေကာင္းလ်ွက္မင္းေမ်ွာင္ဖ်က္,happy go lucky,ေပ်င္ေပ်င္ေနေသခဲ,every bird is as beautiful as the vulture,လင္းတေလာက္ငွက္တိုင္းလွသည္,the king’s puhso is pure silk,ရွင္ဘုရင္ပုဆိုးပိုးခ်ည္း pie in the sky,ေလထဲ၌တိုက္အိမ္ေဆာက္ Do not rescue the two- legged nor salve the boat of an official when is come floating down stream ေျခနွစ္ေခ်ာင္းမကယ္နွင့္မင္းေလေမ်ွာလည္းမဆယ္နွင့္ Should acid fruit and salt be kept together,acid fruit will become salt,ခ်ည္သီးနွင့္ဆားအတူထားခ်ည္သီးဆားျဖစ္လတံၱ ,If someone deceit you once,shame on him if twice shame on you, Do as i say not as i do,Birds once snared fear all bushes,ခဲမွန္ဘူးေသာစာသူငယ္
No one is wise at all time မမွားေသာေရွေနမေသေသာေဆးသမားNo pain,no gain,အနာခံမွအသာစံရ ,A rolling stone gathers no moss လည္လြန္းေဘီးေခ်းသင့္Rome was not built in a day တစ္ေန့တစ္လံပုဂံဘယ္ေရြ့ Every cloud has a silver lining အဆိုးနွင့္အေကာင္းအျမဲဒြန္တြဲသည္.Hoist with one’s own petard ,ကိုယ့္ရွဴးကိုယ္ပါတ္, Kill two birds with one stone,တစ္ခ်က္ခုတ္နွစ္ခ်က္ျပတ္ Pride goes before a fall မာနသည္က်ဆံုးခ်င္းအရင္
“မိုးၾကိဳးပစ္ ထန္းလက္နဲ႔ကာ”
ဆီေလ်ာ္ေအာင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လဲ မျပန္တတ္ဘူး . . .
ဖတ္လုိက္ရင္ေတာ့ အဓိပါယ္ကို သိေနတယ္ေနာ္ . . .
ဒီစကားပံုေလးလိုေနလို႔ ျဖည့္လိုက္တာပါ
ေက်းဇူး ကိုရဲသီဟထြန္းေရ .. ကြ်န္ေတာ္ထည္႕လိုက္ပါမယ္။
ႏွမ္းတစ္ေစ့ႏွင့္ ဆီမျဖစ္
… စကားပံုေလးကိုျဖည့္စြက္ေပးပါ
ေက်းဇူး ကိုသံလြင္ေအာင္။ ကြ်န္ေတာ္ထည္႕ေပးပါ႕မယ္။
One swallow does not make a summer,နွမ္းတစ္ေစ့နွင့္ဆီမျဖစ္ ဆိုသလို
တိုင္းရင္းသားစကားပံု ေတြကိုလဲ ထင္ဟပ္ေဖၚျပမွသာ ၿပီးျပည့္စံုမႈရွိမယ္လို ့ ထင္ပါတယ္၊
ကိုသံလြင္ေအာင္ဆီမွာ .. တိုင္းရင္းသားစကားပံုေတြရွိရင္ .. လာေရာက္ၿပီးဒီမွာ share လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ရရခ်င္း တင္ေပးပါ႕မယ္ခင္ဗ်ာ။
အေသ၀နာစ ဗာလာနံ
သူေတာ္ခ်င္းခ်င္း သတင္းေလြ ေလြ ေပါင္းဖက္ေမြ႕ေလၽွာ္ၾကေလသည္ ။
မွားေနရင္ခြင့္လႊတ္ေနာ္ ရွိျပီးသားဆိုလည္း ခြင့္လႊတ္ပါ….
ကၽြန္ေတာ္႔မွာစကားပံုေပါင္းမ်ားစြာရိွပါတယ္။
ဘယ္လိုတင္ေပးရမလဲဆိုတာ မသိတဲ႔အတြက္ ကူညီေပးပါ။
နဲနဲေတာ႔ေရးေပးလိုက္ပါ႔မယ္။
က,ခ်င္လွ်က္ လက္က်ဳိး။
ခရမ္းသီးပိန္ ဓါးတံုး။
ယာလည္းညက္ေစ၊ ၾကက္လည္းပန္းေစ
ၾကက္လည္းေမာေစ၊ ယာလည္း ညက္ေစ
(က ေအာက္မွာျဖစ္ေစ၊ ယ ေအာက္မွာ ျဖစ္ေစ တခုကို ပင္မအေနနဲ႔ထည့္သြင္းေပးၿပီး တခုကို refer ျပန္လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္)
ဒီစကားပံုရဲ့ ဗ်ဳပၸတ္ (အေၾကာင္းရင္း) ကေတာ့ ….
ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၇၃၂-ခုႏွစ္တြင္ ကေလးႏွင့္ မုိးညႇင္း စစ္ျဖစ္ၾကရာ ကေလးစား သိုခ်ည္ဘြားက အင္းဝဘုရင္ မင္းႀကီးစြာေစာ္ကဲ ထံ ‘ကၽြႏ္ုပ္ကို ကူညီပါ၊ ေအာင္ျမင္လွ်င္ မိုးညႇင္းကို ဆက္ပါမည္’ ဟု ေလွ်ာက္လာသည္။ မိုးညႇင္းစား ေစာခံုမိႈင္းကလည္း ‘ကၽြႏ္ုပ္ကိုကူညီပါ။ ကေလးကို ဆက္ပါမည္’ ဟု ေလွ်ာက္လာသည္။
ထုိကိစၥကို မင္းႀကီးစြာက ပညာရွိအမတ္ႀကီး စည္းတျပစ္ကို တုိင္ပင္ရာ အမတ္ႀကီးက ‘ကိစၥတစ္ခုတြင္ အျမန္ျပဳရေသာကိစၥ၊ အေႏွးျပဳရေသာကိစၥ ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။ ဤကိစၥကို ၾကည့္ေသာအခါ သူတို႔ႏွစ္ဘက္ အားအင္မတူၾကလွ်င္ အျမန္ျပဳရပါမည္။ ယခုတြင္ သူတုိ႔သည္ အားခ်င္းတူေနၾကပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေႏွးေႏွးပင္ ျပဳေတာ္မူပါ။ စကားအားျဖင့္ ဥပမာပံုတစ္ခုကိုေလွ်ာက္ပါမည္။
“လူတစ္ေယာက္သည္ ေတာစပ္၌ လယ္ထြန္စဥ္ ေတာၾကက္ႏွစ္ေကာင္တို႔ ခြပ္ေနၾကသည္ကို ျမင္လွ်င္ အျမန္သြားေရာက္၍ ဖမ္းယူပါက ၾကက္မ်ား ေမာပမ္းျခင္း မရွိၾကေသးေသာေၾကာင့္ လြတ္ထြက္၍ ေျပးသြားႏုိင္သည္။ ငါလည္း လယ္ထြန္သည့္ အလုပ္ပ်က္လိမ့္မည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ‘ၾကက္လည္းေမာေစ၊ ယာလည္း ညက္ေစ’ ေလေအာင္ ေနေစဦးအံ့ဟု ယာကို ထြန္ျမဲထြန္ေန၏။ ယာညက္ေသာအခါမွ ေမာပမ္းေနၾကၿပီးျဖစ္ေသာ ၾကက္ႏွစ္ေကာင္ကုိ သြားေရာက္၍ ဖမ္းယူလ်က္ လြယ္ကူစြာ ဖမ္းရေလ၏။”
ဤသုိ႔ပင္ ယခုလည္း ကေလးေရာ မိုးညႇင္းပါ တုိက္ၾကပါေစဦး၊ ႏွစ္ဦးလံုး ေမာပမ္းႏြမ္းနယ္လာမွ ခ်ီ၍ သိမ္းယူေတာ္မူပါလွ်င္ ႏွစ္ျပည္လံုးကို အလြယ္ႏွင့္ပင္ ရပါလိမ့္မည္’ ဟု တင္ေလွ်ာက္၏။ အမတ္ႀကီး အၾကံေပးသည့္အတုိင္း သင့္ျမတ္လွသည္ဟု မင္းႀကီးစြာသည္လည္း မည္သူ႔အားမွ် မကူညီဘဲ ေနာင္မွခ်ီ၍ သိမ္းပိုက္လွ်င္ ကေလးႏွင့္ မုိးညႇင္းကို ရေလ၏။ ထုိအခါ စည္းတျပစ္အမတ္ႀကီးအား ကေလးႏွင့္ မိုးညႇင္းႏွစ္ခုလံုးအား စားေစခြင့္ ေပးေလ၏။
(ဤရာဇဝင္လာကိုေထာက္၍ ေႏွာင္းလူတို႔သည္ ‘ၾကက္လည္းေမာေစ၊ ယာလည္းညက္ေစ’ ဟူေသာ စကားပံုကို စံျပဳ၍ သံုးစဲြလာၾကေလသတည္း။)
(ျမန္မာ့ဂုဏ္ရည္ ရာဇဝင္ဖတ္စာ) မွ -
ဆရာမႀကီး ၾကည္ဦး ရဲ့ စကားပံုအလင္းျပက်မ္းကို ကိုးကားေဖာ္ျပပါတယ္။
ၾကြက္ေသတစ္ခု အရင္းျပဳ
အနည္းငယ္မွ်ေသာ အရင္းအႏွိးကိုအမွီျပဳလ်က္ တစတစတိုးပြားလာေအာင္ျပဳကာ ခ်မ္းသာၾကြယ္ဝျခင္းအျဖစ္သုိ႔ေရာက္ရွိလာေသာ အျဖစ္အပ်က္ကို တင္စားေျပာဆိုရာတြင္ သံုးသည္။
ဤစကားပံု၏ ဗ်ဳပၸတ္ (အေၾကာင္းရင္း)မွာ စူဠေသ႒ိဇာတ္ေတာ္လာ ေကာင္းကင္နကၡတ္ၿဂိဳဟ္အသြားအလာ၊ အတိတ္၊ နိမိတ္မ်ားအားလံုးကို ၾကည့္႐ႈေကာက္ယူႏိုင္စြမ္းရွိေသာ စူဠေသ႒ိသူေဌးႀကီး၏ နန္းေတာ္သုိ႔အခစားဝင္ရန္ အလာ နန္းေတာ္အဝင္လမ္းရွိၾကြက္ေသတစ္ေကာင္ကို ျမင္မိ၍ နကၡတ္ႏွင့္ယွဥ္ၾကည့္ကာ “အင္း ဉာဏ္ပညာနဲ႔ျပည့္စံုသူ ဆုိရင္ ဒီၾကြက္ေသကုိ အရင္းျပဳၿပီး အလုပ္တစ္ခုလုပ္လုိက္ရင္ ဧကန္ ႀကီးပြားခ်မ္းသာလိမ့္မယ္” ဟု ထုတ္ေျပာလိုက္သည့္ စကားကို ၾကားမိေသာ ဉာဏ္ပညာႏွင့္ ျပည့္စံုသည့္ ဆင္းရဲသားတစ္ေယာက္က ၾကြက္ေသကုိ ယူၿပီး ေစ်းမွာေရာင္း၊ ရေသာေငြကို တင္လဲဝယ္၊ ေရထည့္၊ လာသမွ်သူမ်ားကို တင္လဲေကၽြး၊ ေရတုိက္သျဖင့္ ပန္းမ်ားရ၊ ထုိပန္းမ်ားကို ေရာင္းေသာအခါ ေငြထပ္ရ … အစရွိသျဖင့္ ပြားလာရာ ေနာက္ဆံုးအျမတ္ေငြ အသျပာ ႏွစ္သိန္းအထိ ရရွိသြားေသာအခါ ေက်းဇူးသိတတ္သူျဖစ္၍ သူေဌးႀကီးကို ေငြတစ္သိန္း သြားေရာက္ ကန္ေတာ့၍ အေၾကာင္းစံုရွင္းျပရာ သူေဌးႀကီးက အလြန္သေဘာက်ၿပီး သမီးႏွင့္ လက္ထပ္ေပးကာ ပစၥည္းဥစၥာမ်ားပါလဲႊေပးၿပီး သူေဌးဘဲြ႔ပါ ခ်ီးျမႇင့္လိုက္ျခင္းအေၾကာင္းပင္ျဖစ္သည္။
ဆင္းရဲသားသည္ ထုိေန႔မွစ၍ စူဠေသ႒ိ သူေဌးႀကီးကို အမွီျပဳကာ ႀကီးပြားလာရသူျဖစ္သျဖင့္ စူဠေႏၱဝါသိကသူေဌးဟု အမည္တြင္လာ၏။
ဆရာမႀကီး ၾကည္ဦး ရဲ့ စကားပံုအလင္းျပက်မ္း ကို ကိုးကားေဖာ္ျပပါတယ္။
က်ားေသကို အသက္မသြင္းရ
အႏၱရာယ္ေပးႏိုင္သည့္ သူယုတ္မာမ်ားကို သြားေရာက္ကယ္တင္ေသာအခါ ထုိ သူယုတ္မာမ်ားကပင္ ေက်းဇူးကန္းလွ်က္ မိမိအားျပန္လည္ရန္ျပဳျခင္းေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးတတ္ေၾကာင္း၊ ထုိ႔ျပင္ သြယ္ဝိုက္ေသာ အျခားဆင့္ပြားအဓိပၸာယ္အားျဖင့္ ပညာမျပည့္စံုဘဲ အစြမ္းမျပသင့္ေၾကာင္း ကို ဆံုးမၾသဝါဒေပးသည့္ စကားပံုျဖစ္သည္။
ဤစကားပံု၏ ဗ်ဳပၸတ္ (အေၾကာင္းရင္း) မွာ -
ဧကနိပါတ္၊ သိၪၨီဝ ဇာတ္ေတာ္လာ တကၠသိုလ္ျပည္ ဒိသာပါေမာကၡဆရာႀကီးထံ လာေရာက္ပညာသင္ယူၾကေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားအနက္မွ သိၪၨီဝ အမည္ရွိေက်ာင္းသားအေၾကာင္းျဖစ္ေလသည္။ ထုိေက်ာင္းသားသည္ ေသၿပီးသူကို အသက္ျပန္ရွင္ေစသည့္ အသက္သြင္းမႏၱန္ကို သင္ယူတတ္ေျမာက္ေလသည္။
တစ္ေန႔တြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားေတာထဲသုိ႔ ထင္းရွာထြက္ၾကရာ က်ားေသတစ္ေကာင္ကို ေတြ႔လွ်င္ အသက္သြင္းမႏၱန္ကို စမ္းသပ္လုိေၾကာင္း အေဖာ္မ်ားကို ေျပာရာ အေဖာ္မ်ားက က်ားအသက္ဝင္လာလွ်င္ အႏၱရာယ္ေတြ႔မည္စိုး၍ သစ္ပင္ျမင့္မ်ားေပၚ တက္ကာေနၾက၏။
သိၪၨီဝသည္ အႏၱရာယ္ကို မေတြးဘဲ မႏၱန္စြမ္းျပလုိေသာ ေဇာျဖင့္ ေက်ာက္ခဲတစ္လံုးကို ေကာက္ယူကာ မႏၱန္ရြတ္ၿပီး က်ားေသအနားသုိ႔ကပ္ကာ ထိမိေအာင္ ေပါက္လုိက္လွ်င္ ထုိက်ားေသသည္ အသက္ျပန္ဝင္လာကာ အနီးရွိ သိၪၨီဝအား ကိုက္ခ်ီ၍ ေတာနက္ထဲဝင္သြားေလေတာ့သည္။
ဤအေၾကာင္း ဆရာႀကီးသိလွ်င္ ‘တပည့္တို႔၊ သိၪၨီဝဟာ ေသသူကို ရွင္ေစတဲ့မႏၱန္ကိုသာ သင္ရေသးသူျဖစ္သည္။ အသက္ဝင္လာသူကို အသက္ျပန္ႏႈတ္တဲ့ မႏၱန္ သူ မသင္ရေသး။ ဒါေၾကာင့္ က်ားကိုက္သတ္တာကို ခံရျခင္းျဖစ္တယ္၊ အႏၱရာယ္ေပးတတ္တဲ့ မသူေတာ္ကိုမွ သြားေရာက္ ကယ္တင္ျခင္းသည္ ထုိမသူေတာ္ေၾကာင့္ပင္ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးတတ္ျခင္းကို ရေစတာပဲ’ ဟု ဆံုးမစကားေျပာၾကားလုိက္ေလသည္။
ဆရာမႀကီး ၾကည္ဦး ရဲ့ စကားပံုအလင္းျပက်မ္းကို ကိုးကား ေဖာ္ျပပါတယ္
ကိုဟယ္ရီၾကီး ..
ဘယ္ကေန ဘယ္လိုသိၿပီး ေရာက္လာ။ ေက်းဇူးဗ်ာ။ ကိုဟယ္ရီၾကီးဆီက စကားပံုေတြ အမ်ားၾကီးေတာင္းရမယ္။ ဟုတ္တယ္ … အခုေလာေလာဆယ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ Typo ေတြမ်ားေနတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ၿပန္လိုက္ၿပင္ရဦးမယ္။ အၿမန္လုပ္ထားတာမို႕ ။ နီးစပ္ေသာ စကားပံုေတြကလည္း ထည္႕ေနတုန္းရွိေသးတယ္။ တစ္ရက္ ႏွစ္ရက္ေတာ႕ၿပီးမွာပါ။ ေက်းဇူးပဲ ကိုဟယ္ရီေရ .. ေနာက္အြန္လိုင္းေတြ႕ရင္ ေသခ်ာေၿပာတာေပါ႕။ ေက်းဇူးၿပဳၿပီးလဲ ဒီထဲမွာမရွိေသးတဲ႕ စကားပံုေတြ ဒီမွာ လာထားသြားပါဦး။
ဒီလိုကေန ဒီလိုေရာက္လာတာပါပဲ …
တခ်ိဳ႕ဟာေတြက ဆို႐ိုးေတြျဖစ္ေနတယ္ထင္တယ္။ ေနာက္မွ အေသးစိတ္ျပန္ၾကည့္ေပးပါ့မယ္။ ျမန္မာစာအဖဲြ႕ကထုတ္တဲ့ ျမန္မာဆုိ႐ိုးစကားထဲမွာ ၾကည့္လိုက္ရင္လဲ ရပါတယ္။ ဆုိ႐ိုးနဲ႔ စကားပံု ကေတာ့ မတူဘူးေပါ့။
ဆိုလိုရင္းကို အႏိႈင္းခံတရပ္နဲ႔ ပံုခိုင္းေျပာဆုိရင္ စကားပံု …
ပံုခိုင္းမႈမပါရင္ျဖစ္ေစ၊ ပံုခိုင္းမႈသက္သက္မကဘဲ ဆုိလိုရင္းကိုပါ ေဖာ္ျပထားလွ်င္ျဖစ္ေစ ဆုိ႐ိုး … လို႔ ခဲြျခားထားပါတယ္။
စာအုပ္က ဆုိက္အေတာ္ႀကီးတယ္။ ေဒါင္းလုပ္လင့္ခ္ ရွာေပးထားမယ္
thanks ကိုဟယ္ရီ ၊ က်ေတာ္တို႕က အဲလိုကြဲတာေတာင္ မသိေသးတဲ့သူေတြဗ်
လင့္ခ္ေလးကို public ရွယ္ေလးလုပ္ပါဗ်ာ… ေဒါင္းရတာေပါ့
ကၽြန္ေတာ့္ဆီမွာ ျမန္မာစာအဖဲြ႕က ထုတ္တဲ့ ျမန္မာစကားပံု စာအုပ္ရွိပါတယ္။ ကိုဟယ္ရီ ေျပာသလိုပဲ စကားပံုနဲ႔ ဆို႐ိုးစကားက ကဲြျပားပါတယ္။ ေနာက္ၾကံဳတဲ့အခါ က်ရင္ ဒီဆိုက္ဒ္မွာ မရွိေသးတာေတြကို မွ်ေ၀ေပးပါမယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ မအားေသးလို႔ပါ။
အိုေကဗ်ာ .. ကိုဟယ္ရီ .. အကို႕ကို ကြ်န္ေတာ္ အေကာင္႕ဖြင္႕ေပးထားမယ္။ အကိုအားရင္ ဝင္ထည္႕ေပးေပါ႕။ လိုအပ္တာရွိရင္လည္း ၿပင္ေပးပါ။ ကြ်န္ေတာ္႕ေနာက္မွ အီးေမလ္းပို႕လိုက္မယ္။
ရ၀မ္တိုင္းရင္းသားစကားပံု တစ္ခုရွိပါတယ္၊ ရန္သူကေပးဆက္လာေသာ လက္ေဆာင္သည္ ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္း၏ တဲ့..
တိုင္းရင္းသားစကားပံု က႑အလိုက္ေဖၚျပသည့္အခါ ထည့္သြင္းေပးပါဗ်ာ။
ကၽြန္ေတာ္ Link တစ္ခု ေပးခ်င္တယ္၊ http://gosiansang.multiply.com/journal/item/459 ကို ၀င္ၾကည့္ေပးပါလား၊ အခ်ိန္ရရင္ေပါ့ဗ်ာ၊
Myanmar proverb ေလးေတြ ေရးျပထားတာရွိတယ္၊
ဟုတ္ကဲ႕ ကိုသံလြင္ေအာင္ေရ .. ကြ်န္ေတာ္ၾကည္႕ၿပီးသြားပါၿပီ။ လိုအပ္ေနတဲ႕ စကားပံုေလးေတြ အဲဒီအထဲကယူၿပီး ၿဖည္႕လိုက္ပါ႕မယ္။ ေက်းဇူးပါခင္ဗ်ာ။
Myanmar_Sayings.pdf ျမန္မာ ဆိုရိုးစကားမ်ား PDF
http://ifile.it/xdpeyq7
Myanmar_Sayings_dump.txt ျမန္မာ ဆိုရိုးစကားမ်ား (Dump as Zawgyi Text)
http://ifile.it/26sqghv
Copied from http://www.soemin.net/2009/06/pdf-text-file-dump.html by မာ့ခ္
ဒီဆိုဒ္ေလးကို အရမ္းႀကိဳက္ပါတယ္။ မြန္းက စကားေျပာရရင္ စကားပံုေလးေတြ ညွပ္ညွပ္ေျပာရတာ ၀ါသနာပါတဲ့အတြက္ ဒီဆိုဒ္ေလးက မြန္းအတြက္ အရမ္းအသံုး၀င္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္စကားပံုအသစ္ေတြကိုလည္း ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနလွ်က္ပါ။ ဒီဆိုဒ္ကို လုပ္ေပးတဲ့သူကိုလည္း ေက်းဇူးအရမ္းတင္ပါတယ္။ အခုမွ (က) ပဲဖတ္ရေသးပါတယ္။ (ကံဆိုးမသြားရာ မိုးလိုက္လို႔ရြာ) ဒီစကားပံုေလးမေတြ႔ေသးပါဘူး။ ေက်းဇူးကမၻာပါ။
ဟုတ္ကဲ႕ မမြန္းေရ .. ၾကိဳက္တယ္ဆိုတာ ၾကားရတဲ႕အတြက္၀မ္းသာပါတယ္။ အမအၾကံေပးတဲ႕ စကားပံုေလးလဲ ကြ်န္ေတာ္ထည္႕လိုက္ပါ႕မယ္။ ေနာက္မၾကာေသးခင္ ၿမန္မာဆိုရုိးစကားေတြ ထည္႕ဖို႕အစီအစဥ္လဲရွိပါတယ္။ လာအားေပးလွည္႕ပါဦး။ ေက်းဇူး
(အက်ည္းတန္ မွန္ႀကိဳက္), (သားအခ်စ္ေျမးအႏွစ္), (တပည့္မရွား တစ္ျပားမရွိ ၊ ပီတိကိုစား အားရွိ၏), (ပုလင္းတူဗူးစို႔)
reply အတြက္ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ စကားပံုနည္းနည္း share လိုက္တယ္။ အသံုး၀င္မလားေတာ့မသိဘူး။ မွားတာပါေနရင္လည္း ကိုယ့္ဘာသာ ျပင္လိုက္ပါ ကိုmmproverb ေရ။
(ၾကက္တူေရြးကေတာ္ေတာ္ မယ္ေဘာ္ကကဲကဲ) ဆိုတဲ့ စကားပံုေလးမရွိေသးဘူးထင္ပါတယ္။ မေတ
ြ႔လို႔ပါ။
ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ… ဆိုတဲ့ စကားပံုတခု မေတြ႔မိလို႔ပါ..
“ငါးခုံးမတစ္ေကာင္ေၾကာင့္ တစ္ေလွလုံးပုတ္”
ဘုရားျဖစ္မဲ့ အုတ္ခဲ(ဂဲ)က်ိဳး
ဘာအဓိပၸါယ္မွန္းမသိလို႔ရွင္းျပေပးပါလား။
တကယ္ေကာငး္တဲ႔ ဆိုက္ပါဗ်ာ ဒါမ်ဳိးရွိသင့္တာၾကာေပါ့
ကၽြန္ေတာ္ၾကိဳက္တဲ႔ စကားပံုေလးတစ္ခု မပါေသးတာေတြ႔လုိ႔
” မရဲေသာ္လည္း ေျပးခဲေစ”
ဟီး အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ဗ်ာ ေၾကာက္ေတာ့ေၾကာက္တယ္ ဒါေပမယ့္ ေျပးေတာ့မေျပးဘူး မေၾကာက္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ၿပီးေနတယ္ေပါ့ အဲလုိမ်ဳိး ။
ထည့္လုိက္ေနာ္
ေက်းဇူး ကိုၿမတ္ေလွ်ာ ..
ကြ်န္ေတာ္ အခု စကားပံုေတြအားလံုး အမွားကင္းၿပီး ၿပည္႕စံုသြားတာနဲ႕ ကြ်န္ေတာ္ဒီမွာ လုပ္ထားတဲ႕ Suggested Proverbs ေတြအားလံုးထည္႕မယ္။
ပိုးဖလံမ်ဳိး မီးပံုတိုး
ဗ
ဗုံလုံတစ္လွည့္ ငါးဖ်ံတစ္လွည့္
ေရစပ္တြင္ရွိေသာ ဗုံလုံပင္မွ ေရထဲသို႔ ဗုံလုံသီးမ်ား ေၾကြက်ရာ ၎ဗုံလုံသီးမ်ားကို ငါးမ်ားက လိုက္၍ဟပ္ေလ့ရွိ၏ ။ ဗုံလုံသီးႏွင့္ ငါးသည္ သူတစ္ျပန္ ကိုယ္တစ္ျပန္ ျမွဳပ္ခ်ည္ ေပၚခ်ည္ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရ၍ “ဗုံလုံတစ္လွည့္ ငါးဖ်ံတစ္လွည့္” ဟူေသာ စကားပုံ ျဖစ္ေပၚလာရသည္။
အစဥ္သျဖင့္ အနိမ့္အျမင့္ အတက္အက်ရွိေသာ ေလာကဓံတရားကို ေပၚလြင္ေအာင္ ေဖာ္ျပေသာ စကားပုံျဖစ္သည္။
နီးစပ္ေသာ စကားပုံမ်ား
ေရစီးတစ္ခါ ေရသာတစ္လွည့္
သစ္ငုတ္ျမင့္တုံ ျမက္ျမင့္တုံ
မွန္ကင္းတစ္လွည့္ ထင္းတစ္လွည့္
ဆင္းရဲတစ္ခါ ခ်မ္းသာတစ္လွည့္ (ဆို႐ိုး)
______x______
ဗူးသီးမွ အရီးေတာ္။
ဗူးထဲကေရပါ။*
ဗူးေလးရာ ဖ႐ုံဆင့္။
ဗူးလုံး နားမေထြး။ *
ဗူးတစ္ရာအေပါက္ ပိတ္လို႔ရသည္။ လူပါးစပ္တစ္ေပါက္ ပိတ္လို႔မရ။
ဗူးေတာင္းႏွစ္လို႔ ေစာင္(ေဇာင္)ခ်မ္းေပၚ။ *
* ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လဲ အဓိပါယ္မသိပါဘူး။ စာအုပ္ထဲပါလို႔ ထည့္ေပးလိုက္တာ။ စာအုပ္ရွိတယ္။ မပါေသးတာေတြ ေျဖးေျဖးခ်င္း ေျပာျပေပးမယ္။
ကိုဟယ္ရီ ေျပာသလို စကားပံုနဲ႔ ဆို႐ိုးကို ခြဲျခားေဖာ္ျပေပးႏိုင္ရင္ေတာ့ ျပည့္စံုသေလာက္ပါပဲ။ တိုင္းရင္းသားစကားပံုေလးေတြလဲ ေလ့လာခ်င္ပါတယ္။ title ကို ျမန္မာစကားပံုႏွင့္ ဆို႐ိုးမ်ား ဆိုရင္ေတာ့ အားလံုး အၾကံဳးဝင္ သြားႏိုင္ပါတယ္။ အခုလို ဝဘ္ဆိုဒ္တစ္ခု ျဖစ္တည္ေနျခင္းကိုလည္း မ်ားစြား ဂုဏ္ယူပါတယ္။ ဆက္လက္ အားေပးပါမယ္။
i am illness.so i am very tired.
စကားႀကီး (၁ဝ)ခြန္း ကို ေဖၚျပေပးေစခ်င္ပါတယ္၊ စကားပံု အျဖစ္အက်ဳံးမဝင္ေပမဲ့ ျမန္မာတိုင္းအတြက္ မွတ္သားသင့္တဲ့ ပညာရပ္ျဖစ္လို႕ပါ။
သခြတ္ပင္က မီးတက်ီက်ီ
ၾကက္မွာ အရိုး၊ လူမွာအမ်ိဳး
အိမ္အိုေတာ့ က်ားကန္ ၊ လူအိုေတာ့ ပန္းပန္
အႏွစ္မရွိတဲ့ေတာ ၾကက္ဆူမင္းမူ
ပတၲျမားမွန္လွ်င္ ႏြံမွာႏွစ္ေသာ္လည္း မညစ္
ငါးမရ ေရခ်ိဳးျပန္
အေပြးျမင္ အပင္သိ ၊ အေသြးျမင္ အသြင္သိ
“ကိုယ့္ငါးခ်ဥ္ ပိုခ်ဥ္ဓ
စကားပံု
က႐ိုးကမက ဆန္း၍က ႏွပ္ပစ္ခံရ
ကလိမ္ေစ့ ျငမ္းဆင္
ကုသိုလ္ဖန္ ဗိမာန္အသင့္ ဘံုအသင့္
ကုသိုလ္လဲရ ဝမ္းလဲဝ
ကံေကာင္းတဲ့က်ား သြားရင္းသမင္ေတြ႕
ကံဆိုးမသြားေလရာ မိုးလိုက္လို႔႐ြာ
ကံမခိုင္ သံတိုင္အိမ္ေဆာက္ေသာ္လည္း ကံေမွာက္လွ်င္က်ိဳး
ကံမရွိ ဉာဏ္ရွိတိုင္းမြဲ
ကံယံု၍ ဆူးပံုမနင္းရာ
ကံယံု မီးပံုမဆင္းရာ
ေကာက္ညွင္းက မေစး ဆန္ၾကမ္းက ေစး
ေကာက္တိုင္းရ စလုတ္မဆံ့ႏိုင္
ခရီးတြင္လို႔ ႐ြာစဥ္မသိ
ခ႐ု ခါးေတာင္းက်ိဳက္ဖမ္း
ခရမ္းသီးပိန္ ထားတံုး
ခံဆူးခံခၽြန္ ဆီးဆူးဆီးခၽြန္
ခိုးတတ္မွ ယိုးတတ္သည္
ခင္ႀကီးလက္ရန္းတတ္က က်ပ္ခိုးစင္ေပၚ ေမာင္ရွင္မတတ္လား
ေခါင္းသြား အၿမီးပါ
ငရဲေခြးကို ရဲေဆးတင္ဖို႔မလို
ငရဲပန္းကို ေ႐ြပန္းထင္
ငရဲေရာက္မွ ေက်ာင္းေဆာက္ခ်င္
င႐ုပ္သီးႏွင့္ေပါင္းမွ ၾကက္သီန္အေထာင္းခံရ
င႐ုပ္သီးပိုး အစပ္မေၾကာက္
ငါးတကာယိုသည့္ေခ်း ပုစြန္ဆိတ္ေခါင္းမွာစု
ငါးတု ခရုပြက္ အိုင္ပ်က္
ေစ်းဖိုးတစ္ရာ ဝမ္းစားအစိတ္
ေစ်းမတတ္ ႐ြာအႏႈန္း ဆံထံုးမတတ္ ႐ြာဓေလ့
ဆို႐ိုး
ဂငယ္သံုးခု ဥသွ်စ္ထု
ဂါထာေပး ေတးျဖစ္
ဂုဏဝေႏၱ ပႆႏိၱဇနာ
I have two books from ျမန္မာစာအဖြဲ႕ …. . You also can buy its, ျမန္မာဆို႐ိုးစကား and ျမန္မာစကားပံု …… .
ကာလဝိဘတ္ ေနာက္ပိုးတက္
ေျပာရင္ေတာ့ ဘာကိုေျပာမွန္းသိတယ္… ဒါေပမဲ့မရွင္းျပတတ္ဖူးဗ်
အခုလိုအသိပညာရေအာင္လူပ္ေပးတဲ့အတြက္ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
ရွိလားမရွိလားေတာ့မသိဘူး….သိတဲ့ဟာေလးေတြထည့္ေပးထားပါတယ္။
ခလုတ္ထိမွ အမိတ
ကုသိုလ္တပဲ ငရဲတစ္ပိသာ
ေလွေလွာ္ရင္း တက္က်ိဳး
ဆြမ္းခံရင္း ငွက္သင့္
ဘုန္းႀကီးရႈးႏွင့္ ေလွလူး
ေနာက္ထပ္သိတဲ့ဟာေလးေတြထပ္ထည့္ေပးမယ္ေနာ္….ေက်းဇူးတင္လ်က္…
Ko Thant Sin ေျပာတဲ့ဟာကိုေျပာရရင္…..ေနာက္ဘ၀ထိမကူးဘဲ အခုဘ၀မွာျဖစ္တယ္ဆိုတာပါ
ပိုးသာကုန္ ေမာင္ပံုေစာင္းမတက္ …
“စိန္နားကပ္ေရာင္ေၾကာင့္ ပါးေျပာင္” မပါေသးဘူးေနာ္။
“စိန္ကဲ၊ ျမကဲထက္ လူကဲခတ္ရ ခက္သည္”၊ လဲမေတြ႕ေသးဘူး၊ ဆုိ႐ိုးလား စကားပုံလားေတာ့ မသိဘူး၊ ေဆး႐ုိးသည္ ျဖစ္သြားရင္ Sorry ပါ။
ျမန္မာစကားပံုဘာသာျပန္ေတြကို ေမလ္းကေနရမယ္ဆိုရင္လိုခ်င္ပါတယ္ ေမလ္းကေနေပးပို႕ေပးလို႕ရရင္ေပးပို႕ေပးပါေနာ္ ေက်းဇူးတင္ေနမွာပါ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားပီပီျမန္မာစကားပံုေတြကိုသိသင့္ပါတယ္ ခုလိုဆိုဒ္မ်ိဳးေလးရွိတဲ့အတြက္လဲ၀မ္းသာပါတယ္ အမ်ားၾကီးတုိးတက္ပါေစ ၀ိုင္း၀န္းကူညီလို႕ရရင္ကူညီခ်င္ပါတယ္ ကၽြန္ေတာ္ဆီမွာလည္းစုေစာင္းထားတဲ့ စကားပံုအက်ဥ္းခ်ဳပ္ေတြမ်ားစြာရွိပါတယ္ ဒီဆိုဒ္ေလးမွာတင္ခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္ဆီကိုဆက္သြယ္ႏိုင္ပါတယ္ ေမးလ္ကေနလဲေပးပို႕ေပးမယ္လို႕ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္ေနာ္
ကၽြန္ေတာ့္ဆီဆက္သြယ္ခ်င္ပါက shine.mr108@gmail.com ကိုဆက္သြယ္လိုက္လို႕ရပါတယ္ေနာ္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဗ်ာ ေမးလ္လဲေပးပို႕ေပးပါေနာ္
ဒီဆိုဒ္အတြက္လဲကူညီခ်င္ပါတယ္ ကူညီခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ေပါ့ေနာ္
ေကာက္ရိုးပံုရွင္က အိပ္ခံမယ္ မအိပ္ခံမယ္မသိဘူး ေျခရင္းေခါင္းရင္း ေရြးေနေသးတယ္။
မုန္႕ဆီေၾကာ္ကဘယ္ေနမွန္းမသိဘူး ပါးသက္နာနဲ႔ တည့္ပါ့မလားလုပ္ေနေသးတယ္။
မရွိခိုးနုိး
မလွ စုန္းယိုး
“သူရြာမေျပာငး္ သူေကာင္းမျဖစ္” and “ေသခ်င္တဲ႕က်ား ေတာေျပာငး္”.
They are really opposite proverbs.
ၾကက္တူေရြးကေတာ္ေတာ္ မယ္ေတာ္ကကဲကဲ ဆိုတဲ့ စကားပံုကို တင္ေပးႏိုင္မလားမသိဘူး
ေနရိပ္အလာ ေနပူကေစာင့္
ရွဥ့္လဲေလွ်ာက္သာ ပ်ားလဲစြဲသာ
One swallow does not make a summer,နွမ္းတစ္ေစ့နွင့္ဆီမျဖစ္ဆိုသလို…
လိမ္မာလွ်င္ဟမ္းဖုန္း မလိမ္မာလွ်င္ဂ်မ္းတုန္း ok လားမသိဘူး
က်ားသား မိုးႀကိဳး – ဆိုတာကို မၾကာခဏ ၾကားရေသာ္လည္း အဓိပၸါယ္ကို က်ေနာ္မသိပါ..
ဘယ္လို အဓိပၸါယ္ရွိၿပီး ဘယ္လိုေနရာမွာ သံုးတယ္ဆိုတာ ေျပာျပေပးေစလို႔ပါသည္..
ဂဲမွန္ဖူးတဲ့ စာသူငယ္
ညားေတာ့ ေဈးသည္ ႐ြယ္ေတာ့ မဟာႏြယ္
“မႏၱေလး စကား၊ ရန္ကုန္ အႂကြား၊ ေမာ္လျမိဳင္ အစား”